FitforREACH-2: Wsparcie dla zgodności z ESG i CSRD poprzez lepsze zarządzanie chemikaliami

18.02.2026

Data publikacji: 25.07.2025

Wszystkie firmy w Unii Europejskiej stanęły w ostatnich latach przed poważnymi wyzwaniami. Poza kryzysem energetycznym i niedoborami surowców, będącymi następstwem pandemii, przedsiębiorstwa są w coraz większym stopniu dotknięte niestabilnością geopolityczną i zmianami klimatu. Odpowiedzią UE na te wyzwania środowiskowe i klimatyczne jest ogłoszony w 2019 roku Europejski Zielony Ład, który doprowadził do opracowania kilku dyrektyw związanych ze zrównoważonym rozwojem.

Rola ESG i CSRD

W ramach regulacyjnych ESG (Environmental, Social, and Governance – Środowisko, Społeczna odpowiedzialność, Ład korporacyjny) prawo UE wymaga, aby firmy powyżej określonej wielkości ujawniały, w jaki sposób ich działalność wpływa na społeczeństwo i środowisko, a także jak zarządzają związanym z tym ryzykiem i możliwościami. Ma to na celu poprawę przejrzystości i wspieranie zrównoważonego rozwoju.

Dyrektywa CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive – dyrektywa w sprawie sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju 2022/2464/UE) ma zastosowanie od roku obrotowego 2024 dla niektórych firm, które opublikują raporty w 2025 roku. Raporty te muszą być zgodne z Europejskimi Standardami Sprawozdawczości w Zakresie Zrównoważonego Rozwoju (ESRS), opracowanymi przez EFRAG. 26 lutego 2025 r. Komisja przyjęła pakiet propozycji mających na celu uproszczenie unijnych przepisów i zwiększenie konkurencyjności, znany jako Pakiet uproszczeń Omnibus. Między innymi pakiet ten proponuje stosowanie CSRD wyłącznie do największych firm (zatrudniających powyżej 1000 pracowników) oraz zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorstw, w szczególności poprzez ułatwienie firmom spełniania wymogów w zakresie zrównoważonego rozwoju i zwiększenie ich konkurencyjności. Chociaż te propozycje legislacyjne mają na celu zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla mniejszych firm, sprawozdawczość w zakresie zrównoważonego rozwoju pozostaje kluczowym oczekiwaniem w całym łańcuchu wartości.

ESRS wprowadzają kompleksowe wymogi ujawniania informacji w obszarach środowiskowych, społecznych i ładu korporacyjnego, wymagając zarówno danych ilościowych, jak i jakościowych. Struktura obejmuje dwa standardy przekrojowe i dziesięć standardów tematycznych, zawierających ponad 1100 punktów danych. Nawet zrozumienie, które wskaźniki są istotne – w oparciu o ocenę podwójnej istotności (Double Materiality Assessment – DMA) – jest znaczącym wyzwaniem dla wielu firm.

Chociaż MŚP nie podlegają bezpośrednio obowiązkom CSRD, oczekuje się od nich w coraz większym stopniu wykazywania zgodności z ESG. Aby to wesprzeć, EFRAG opracowała VSME (Voluntary Sustainability Reporting Standard for non-listed SMEs – dobrowolny standard sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju dla nienotowanych MŚP), oferując uproszczoną, ale znaczącą strukturę ujawniania informacji na temat zrównoważonego rozwoju.

FitforREACH a sprawozdawczość dotycząca zrównoważonego rozwoju – synergia strategiczna

Projekt FitforREACH-2 pomaga MŚP wzmocnić zgodność z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa chemicznego, poprawić praktyki zarządzania ryzykiem oraz zastępować niebezpieczne substancje bezpieczniejszymi alternatywami. Działania te bezpośrednio przyczyniają się do poprawy wyników w zakresie zrównoważonego rozwoju i są dobrze dostosowane do oczekiwań ESG oraz standardów sprawozdawczości.

Jak FitforREACH wpisuje się w VSME

Podstawowy moduł VSME (Basic Module) podkreśla kilka obszarów, w których FitforREACH może przyczynić się do sprawozdawczości:

B2 – Informacje ogólne: Opis wewnętrznych regulacji dotyczących bezpiecznego stosowania substancji chemicznych
B4 – Zanieczyszczenia: Działania na rzecz redukcji emisji substancji niebezpiecznych
B6 – Wykorzystanie zasobów i gospodarka o obiegu zamkniętym: Związane z efektywnością materiałową i substytucją
B9 – Zdrowie i bezpieczeństwo: Bezpieczeństwo chemiczne w miejscu pracy, procedury i szkolenia pracowników

Moduł rozszerzony (Comprehensive Module) pozwala na bardziej szczegółowe ujawnienia w tych obszarach – wszystkie one są wspierane przez wytyczne, narzędzia i dokumentację FitforREACH.

Jak FitforREACH wspiera wymogi ESRS

Kilka wskaźników ESRS jest bezpośrednio związanych z ryzykiem chemicznym i praktykami substytucji:

E2 – Zanieczyszczenia
- E2-1: Polityki związane z zanieczyszczeniami
- E2-4: Zanieczyszczenie powietrza, wody i gleby
- E2-5: Stosowanie substancji wzbudzających szczególnie duże obawy (SoC) i SVHC
- E2-6: Skutki finansowe ryzyka związanego z zanieczyszczeniami
E5 – Wykorzystanie zasobów i gospodarka o obiegu zamkniętym
- E5-1, E5-4, E5-5: Strumienie wejściowe/wyjściowe materiałów, działania substytucyjne
S1 – Własna siła robocza
- S1-14: Wskaźniki bezpieczeństwa i higieny pracy

FitforREACH dostarcza wiedzę, ramy i praktyki, które pomagają firmom generować istotne dane możliwe do raportowania zgodnie z tymi standardami.

FitforREACH jako czynnik umożliwiający ocenę podwójnej istotności

Kluczowym wymogiem CSRD/ESRS jest ocena podwójnej istotności (Double Materiality Assessment – DMA):

Istotność wpływu: Jak firma wpływa na ludzi i środowisko (np. poprzez stosowanie SVHC)
Istotność finansowa: Jak ryzyko środowiskowe wpływa na firmę (np. poprzez regulacje, odpowiedzialność prawną, koszty substytucji, koszty utylizacji odpadów?)

FitforREACH pomaga firmom poruszać się po obu stronach tej oceny – poprzez identyfikację substancji wysokiego ryzyka, wspieranie substytucji i zmniejszanie przyszłych zobowiązań – przy jednoczesnej poprawie wyników środowiskowych.

Od praktyki do raportowania: realna wartość dla MŚP

Wykraczając poza zgodność z przepisami, FitforREACH pomaga firmom dokumentować i komunikować ich postępy poprzez:

Polityki bezpieczeństwa chemicznego i procedury wewnętrzne
Plany działań substytucyjnych i rejestry
Programy szkoleniowe i zaangażowanie pracowników
Wskaźniki zapobiegania zanieczyszczeniom i efektywności materiałowej

Te wyniki mogą służyć jako dowód w raportach zgodnych z CSRD lub w dobrowolnych ujawnieniach, a także mogą wspierać audyty stron trzecich.

Wnioski: FitforREACH jako strategiczna przewaga w zakresie ESG

FitforREACH-2 wykracza poza zarządzanie ryzykiem chemicznym – umożliwia firmom spełnienie współczesnych oczekiwań w zakresie zrównoważonego rozwoju. Dla MŚP udział w projekcie może:

Zwiększyć dojrzałość w obszarze ESG
Ułatwić drogę do gotowości na wymogi CSRD i ESRS
Wzmocnić kwalifikowalność do zielonego finansowania lub finansowania powiązanego ze zrównoważonym rozwojem
Zwiększyć odporność w obliczu rosnących wymogów regulacyjnych i rynkowych

Krótko mówiąc, FitforREACH oferuje MŚP praktyczną, wymierną i strategiczną przewagę w budowaniu bardziej zrównoważonej przyszłości.

Autor: Katalin Herner – Akredytowany konsultant ESG, Certyfikowana Menedżerka ds. Zrównoważonego Rozwoju (Sustainable Business Academy), Dyrektor Wykonawcza, Stowarzyszenie na rzecz Zrównoważonej Gospodarki KÖVET